Uluslararası Eskişehir Sinema Günleri
Uluslararası Eskişehir Film Festivali
1998
Anadolu Üniversitesi
sinemagunleri.org
1998 yılında Anadolu Üniversitesi’nin 40. yılını kutlama etkinlikleri
çerçevesinde dönemin rektörü Prof. Dr. Engin Ataç’ın desteği ile İletişim
Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Gülseren Güçhan’ın öncülüğünde
fakültenin o dönemdeki dekanı Prof. Dr. Sezen Ünlü’nün de katkılarıyla
“Uluslararası Eskişehir Sinema Günleri” ilk kez kapılarını sinemaseverlere açtı.
İlk yıl aralarında Yunanistan ve Slovenya’dan gelen film yönetmenlerinin de
olduğu konukları ve sekiz uzun, üç kısa metraj filmden oluşan programı ile büyük
bir ilgi çekti. İstanbul Kültür Sanat Vakfı başkanı Şakir Eczacıbaşı’na ilk
“Onur Ödülü” verildi. Sinema tarihinin klasik başyapıtlarını, dünya
festivallerinde ödüller kazanmış, ticari dolaşıma girmeyen filmleri izlemek, yeni
filmleri ve yönetmenleri keşfetmek, filmlerin yaratıcıları ile buluşmak, sinema
üzerine düşünmek, tartışmak, ustaların gençlere deneyimlerini aktarabileceği
ortamları yaratmak amacıyla yola çıkan Sinema Günleri, programına yenilikler
ekleyerek gelişmesini sürdürdü.
Sinema Günleri; her geçen yıl sayısı artan filmler, konuklar ve söyleşiler ile
İletişim Bilimleri Fakültesi’nin her yıl mayıs ayında düzenli olarak yaptığı bir
etkinlik haline geldi. Sinema Günleri başlangıçta Prof. Dr. Gülseren Güçhan’ın
yanı sıra Yard. Doç. Dr. Serhat Serter, Yard. Doç. Dr. Yaprak İşçibaşı’ndan
oluşan küçük bir ekip tarafından gerçekleştirilirken, İletişim Bilimleri
Fakültesi öğretim üyelerinden, Yard. Doç. Dr. Hakan Uğurlu, Arş. Grv. Gizem
Uğurlu, Doç. Dr. Nezih Orhon, Yard. Doç. Dr Hakan Savaş, Öğr. Grv. Eren Göksel,
Öğr. Grv. Gökçe Büyükerşen Göksel, Uzman Meltem Cemiloğlu ve Tek. Koor. Nilüfer
Bingöl’ün katılımı ile ekibini genişletti. Gönüllü katılımlarla da zaman içinde
ekip üyelerinin sayısı arttı. Organizasyonun gösterim aşamasında başta Sinema
Kulübü olmak üzere, öğrenciler de büyük bir hevesle çalıştılar. Böylece Sinema
Günleri, Uluslararası sinema kurumları, film dağıtım şirketleri, sinema okulları
ile koordinasyon, sponsorluk ilişkileri, yabancı kopyaların Türkçe’ye çevirisi,
kitap tasarım ve basım, kitap çevirisi, afiş tasarım ve basım, tanıtım filmleri,
tanıtım film müzikleri, web sayfası, medya ile ilişkiler, konuk ağırlama, açılış
töreni, sinema salonunda gösteri, TVA (şu an TRT Okul olarak yayın hayatına
devam etmektedir)’dan naklen yayın, ulusal tv kanallarına haber aktarımı gibi
organizasyonun tüm aşamaları, üniversitenin içindeki çeşitli birimlerin
olanakları ile gerçekleştirilen ve bu anlamda Türkiye’de benzeri olmayan bir
etkinlik haline geldi.
2007 yılında, o zamana kadar büyük yol kat etmiş olan Sinema Günleri,
“Uluslararası Eskişehir Film Festivali” adını aldı. Kentteki sinema salonlarına
yayıldı ve Türkiye’de sinema kültürünün gelişmesine, sinemanın düşünsel
boyutunun zenginleşmesine katkıda bulunmak amacıyla, festivalde ilk kez bir
yarışma açıldı. Yarışma kapsamında “En İyi Sinema Kitabı”, ”En İyi Sinema
Makalesi” ve “Televizyonda En İyi Sinema Programı” ödülleri verildi. Böylece
Eskişehir Uluslararası Film Festivali, Türkiye’de bu kategoride ödül veren tek
kurum oldu. İlk yıldan itibaren verilen “Onur Ödülü”nün yanı sıra sinemaya
hizmet etmiş sinemacılara “Sinemaya Emek Ödülü” verilmeye başlandı. Prof. Dr.
Fevzi Sürmeli’nin, büyük bir faaliyet alanı haline gelen festivalin
organizasyonunun fakülteden ayrı bir birim çatısı altında düzenlenmesinin
gerekliliğini öngörmesi ile “Sinema Kültürünü Geliştirme Birimi” (ASB) kuruldu.
Prof. Dr. Gülseren Güçhan’ın başkanlığını yaptığı ASB, festival organizasyonunun
yanı sıra yıl içinde tüm üniversiteye ve kente açık olan etkinlikler
düzenlemektedir.
Her yıl mayıs ayının ilk haftasında gerçekleşen Uluslararası Eskişehir Film
Festivali, sinemanın başyapıtlarının orijinal kopyalarından gösterildiği “Sinema
Tarihinin Unutulmazları”, sinemadaki yeni eğilimlerin sergilendiği “Dünya
Sinemasının Genç Yıldızları”, ödüllü filmlerden oluşan “Dünya Festivallerinden”,
sinema için emek vermiş ve artık aramızda olmayan yönetmenlerin klasikleşmiş filmlerine
yer veren “Anısına”, gerilim ve korku türündeki filmlerin bulunduğu “Gece Yarısı
Sineması”, bağımsız sinemanın en yeni örneklerinin bulunduğu “Serbest Bölge”,
belgesel filmlerin bulunduğu “Hayatımız Belgesel” ve “Kısa Filmler” ”Konuk Ülke
ve Sineması”, “Türk Sineması”, “Canlandırma Filmleri”gibi çeşitli bölümlerden
oluşmaktadır. Ayrıca Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nin
Canlandırma Filmleri ile İletişim Bilimleri Fakültesi’nde üretilen kısa filmlere
yer vermektedir. Film gösterimlerinin yanı sıra festivalde “3 Gün, 3 Yönetmen, 3
Senaryo” başlıklı senaryo geliştirim atölyesi, “Farklı Bakış Açılarıyla Bir
Filmi Çözümlemek” adlı film eleştiri atölyesi, usta sinemacılardan çeşitli
dersleri, film gösterilerinin ardından yönetmen ve oyuncularla söyleşiler ve
çeşitli seminerler yapılmaktadır.
Anadolu Üniversitesi Uluslararası Eskişehir Film Festivali 2008 yılında 10.
Yaşını görkemli bir programla kutladı. Festivalin 10. yılında 70 uzun metraj, 93
kısa metraj olmak üzere toplam 163 film gösterildi ve filmler toplamda 13.426 kişi
tarafından izlendi. ABD, Florida State Üniversitesi, Sinema Televizyon ve Kayıt
Sanatları Fakültesi, Çek Cumhuriyeti, Prag Gösteri Sanatları Akademisi Film ve
Televizyon Fakültesi (FAMU), Norveç Volda Üniversitesi Canlandırma Bölümü, ABD
Colorado Üniversitesi Gazetecilik ve Kitle İletişim Okulu filmleri, öğretim üye
ve öğrencileri ile konuk sinema okulları oldu. Kent merkezinde isteyen herkesin
kısa film izleyebileceği “Kabin filmleri” gösterisi yapıldı. “Visconti’nin 100
Yılı” adı altında, yönetmenin filmlerindeki aksesuar, giysi ve mücevherlerden
oluşan bir sergi, “3 Gün 3 Yönetmen 3 Senaryo” adı altında, elinde senaryosu
olan herkesin başvurabileceği ve başvuranlardan üçünün dereceye girdiği ve
senaryolarını hayata geçirebildikleri atölye çalışması ve çeşitli seminerler
yapıldı. “Kültür Politikalarında Sinemanın yeri”, “Fransız Sinemasında Yeni
Eğilimler”, “Çek Sinemasında Yeni Dalga ve Sonrası”, “Stanley Kubrick Sineması”,
“Belgeselde Bilimin Sanatla Birlikteliği: Süha Arın”, “ 1930’ların Avangarde
Sineması”, ”Kurmaca, Belgesel ve Canlandırma Türleri Arasındaki Sınırları
Aşmak”, “Diaspora Filmleri”, “Canlandırmada Karakter Tasarımı”, ”Kameranın
Arkası”, ”Bir Film Yapmak”, ”Film Yapımında Dijital Teknolojinin Kullanımı”,
“Sinemada Sanat Yönetmenliği”, ”Bir Film Müziği Yapmak” gerçekleştirilen panel,
seminer ve sinema derslerinin bazılarının adlarıdır. Yurtdışından Gerard Courant,
Nachiketas Wignesan, Martin Cihak, Harald Siepermann, Rada Sesic, Paul Bush,
Marcel When, Tom Shepard, Henk Penninga, Zam Salim, Jean-Noel Christiani, Meg
Moritz, Christopher Nilsen ile ülkemizden Yavuz Turgul, Zeki Demirkubuz, Derviş
Zaim, Reis Çelik, Leyla Özalp, Kerem Kurdoğlu, Naz Erayda, Yavuz Özkan, Ahmet
Uluçay, Fehmi Yaşar, Tahsin Özgür gibi yönetmen ve sinemacıların verdiği bu ders
ve seminerlere çok sayıda gönüllü katılmıştır.
2009 ylında 11 yaşına giren festivalde 70 uzun metraj, 50 kısa metraj film
gösterildi. Sarper Semiz konseri ile açılışı gerçekleştirilen 11. Anadolu
Üniversitesi Uluslararası Eskişehir Film Festivali’nin panel, seminer ve sinema
derslerinin konukları ise Tevfik Başer, Handan İpekçi, Ethem Özgüven, Işıl
Özgentürk, Özay Fecht, John Cunningham, Fran Borgia, Cecelia Condit, Petra
Holzer oldu. Seminer, panel ve sinema derslerinin yanı sıra fotoğraf sanatçısı
Bertrand Stern’in “Kırılgan Bir Hayat/ A Fragile Life Marilyn Monroe” ve
fotoğraf sanatçısı Ove Wallin’in “Bergman İle Buluşmalarım/ My Encounters With
Bergman” adlı sergileri festival boyunca sergilendi.
65 uzun metraj ve 50 kısa metrajlı filmin gösterildiği 2010 yılında
gerçekleştirilen 12. Uluslararası Eskişehir Film Festivali’nde de her sene
olduğu gibi Onur Ödülleri ve Emek Ödülleri sahibini buldu; pek çok panel,
seminer ve sinema dersi hayata geçirildi. Onur ve Emek ödülü alan konukların
yanı sıra festivalde seminer ve ders veren konuklar Sırrı Süreyya Önder, Cemal
Şan, Pelin Esmer, Natali Yeres, Özay Fecht, Enis Rıza, Hilmi Etikan, Erden Kıral,
Ursula Antoniak, Oscar Redding oldu. Festivalin en önemli anlarından biri ise
sinema tarihinin unutulmaz yönetmen ve oyuncusu Buster Keaton’ın sessiz filmi
“Sherlock Jr.” için yapılan özel gösterim oldu. Anadolu Üniversitesi Devlet
Konservatuarı öğrencilerinden oluşan yaylı çalgılar grubu, film oynarken eş
zamanlı ve canlı olarak perde arkasında performans sergileyip film için müzik
yaptılar ve böylece unutulmaz film bu unutulmaz performans eşliğinde seyirci ile
buluştu.
13. Anadolu Üniversitesi Uluslararası Eskişehir Film Festivali 1-8 Mayıs 2011
tarihleri arasında gerçekleştirildi. Düzenlenen seminer ve sinema derslerinin
konukları Erdem Dilbaz, Serdar Paktin, Hasan Baran, Serdar Öngören, Ioannis
Economides, İsmail Canlısoy, Mehmet Esen, Michele Driguez, Federico Capra ve
Levent Semerci oldu. Yönetmen Wim Wenders’ın Pina isimli filmi seyirci ile 3D (üç
boyutlu) olarak buluşurken; festival süresince toplamda 52 uzun, 38 kısa
metrajlı film gösterildi. Festivalin en unutulmaz etkinlikleri ise eski Tepebaşı
Belediyesi binası üzerinde gerçekleştirilen “Işık Gösterisi (mapping&light show)”
ve “Festivalin Yıldızlı Geceleri” adı altında gösterilen açık hava sineması
oldu.
2012 yılında 14. kez sinemaseverlere kapılarını açan ve açılış töreni TRT
Okul’dan naklen yayınlanan festival; 50 uzun, 42 kısa metrajlı filmi izleyici ile
buluşturdu. Her yıl olduğu gibi Onur Ödülü ve Emek Ödülü sahipleri ile Sinema
Kültürüne Katkı Ödülleri Yarışması’nda “En iyi sinema kitabı, En iyi tv
programı, En iyi sinema makalesi” ödüllerinin sahipleri ve festival
sponsorlarının katıldığı gecede açılış filmi olarak Türkiye’de daha önce vizyona
girmemiş olan ‘The Intouchables’ gösterildi. Onur ve Emek Ödülleri’nin sahipleri
olan Ediz Hun, Selma Güneri, Safa Önal ve Cahit Berkay’ın yanı sıra; seminer,
sinema dersleri ve atölye çalışmaları da düzenlenen festivalde pek çok konuk
ağırlandı. Murat Erman “Düşük Bütçeyle Bir Kısa Film Yapmak”, Natali Yeres
“Sinemada Sanat Yönetimi”, Mert Fırat “Senaryo Atölyesi” , Gabriel Solomons “Düş
Manzaraları: Kentlere Bakışımızı Değiştiren Sinema” ve Abdülkadir Ceylan Ede
“Tek Başına Bir Film Yapmak” isimli seminer ve atölye çalışmaları ile festivalde
konuk olarak yer aldı. Festival süresince filmlerin ardından yönetmen, oyuncu,
yapımcı ve senaristler ile toplamda 10 adet söyleşi gerçekleştirildi. Söyleşi
konukları ise; Zeki Demirkubuz, Raşit Çelikezer, Reis Çelik, Firuz Aslan, Nergis
Öztürk, Meral Uslu, Christian Schwochow, Can Erdoğan, Tamer Yiğit, Branka Prclic,
Barış Atay, Zeynel Doğan, Hasan Tolga Pulat, Emre Kavuk ve Dilan Aksüt oldu.
2013 yılında 15. Yaşını kutlayan ve halk tarafından iyice benimsenmiş olan
festival, 48 uzun, 58 kısa metrajlı film ile izleyicisi ile buluşturuldu. Her yıl
olduğu gibi Onur Ödülü ve Emek Ödülü sahipleri ile Sinema Kültürüne Katkı
Ödülleri Yarışmasında “En iyi sinema kitabı, En iyi tv programı, En iyi sinema
makalesi “ ödüllerinin sahipleri ve festival sponsorlarının katıldığı gecede
açılış filmi olarak ‘Circles’ gösterildi. Onur ve Emek Ödülleri’nin sahipleri ve
bunların yanı sıra ; seminer, sinema, dersleri ve atölye çalışmaları da
düzenlenen festivalde pek çok konuk ağırlandı. Ana Moreira “Oyuncular ile
Yönetmenler Arasında Bağ Kurmak”, Aziz Zhambakiyev ve Zaur Mükerrem “ Bilgiden
Duygulara: Yönet- menin Unutulan Dili”, George Cristopoulos “Film Müziği
Dünyası: 21. Yüzyılda Sanat ve Zanaat”, N. Aysun Yüksel, Canan Uluyağcı ve Hatice
Yeşildağ “ Kadın Bakış Açısıyla Bir Film Çözumlemek”, Timur Oğuz “Lady
Macbeth’ten Nuri Alço’ya Vicdanın Gizli Tarihi’ isimli seminer ve atölye
çalışmaları ile festivalde konuk olarak yer aldı. “Sen Aydınlatırsın Geceyi” filminin
yönetmeni gosterimden sonra sinemaseverlerle keyifli bir söyleşi yapti. Özelde
sinemaya, genelde sanata büyük ilgi duyulan ve iki köklü üniversiteyi bünyesinde
barındıran Eskişehir, öğrenci sayısının nüfusa olan oranı açısından eşsiz bir
kültürel hareketliliğe ev sahipliği yapmaktadır. Çoğunluğu gençlerden oluşan bu
dinamik yapı, yıllardır şehir halkının da sanata ve sinemaya karşı dinamik
olmalarını sağlama açısından doğal bir etmen olmuştur. Eskişehir’de bulunan
sinema salonu sayısı bu duruma kanıt oluşturmaktadır. Şehirde Pink Sinemaları
(Kanatlı AVM), Sinema Anadolu (Anadolu Üniversitesi), Eskişehir Kültür Merkezi (EKM)
ve Cinemaximum (Espark AVM) Cinetime Sinemaları (Özdilek AVM), sinema salonları
bulunmaktadır.
2007 yılından beri şehre ve şehirdeki sinema salonlarına yayılan ve gösterimleri
aynı anda birkaç farklı salonda yapılan festival, gelecek yıllarda da çizgisini
yükselterek devam edecektir. Eskişehir Uluslararası Film Festivali; Sinema
Anadolu, Cinemaximum Espark’ta yapılacak olan gösterimler ile izleyiciye
ulaşmayı hedeflemektedir. Ayrıca; gişeye bırakılan biletlerle maddi durumu
yeterli olmayan sinemaseverlere film izleyebilme şansı veren “Askıda Bilet”
uygulaması her yıl festival süresince uygulanmaktadır.
2014 yılında düzenlenen 16. Eskişehir Film Festivali sinemaseverler tarafından
büyük bir ilgiyle karşılanırken 49 uzun, 32 kısa metraj film izleyicisiyle
buluşturuldu. Her yıl olduğu gibi bu yıl da Onur ve Emek Ödülleri sahiplerini
buldu. Festival sponsorlarının ve konukların yer aldığı gece de açılıs filmi
olarak Steven Knight’ın yönettiği “Locke” filmi gösterildi. Bu yıl, sinemanın
100. Yılı olmasından dolayı unutulmaz Türk Filmleri de uzun bir aradan sonra
beyaz perdede yerini alırken, izleyiciler tarafından büyük beğeni topladı. Film
gösterimlerinin yanı sıra söyleşi, atölye çalışmaları, sinema dersleri ve
sergiler düzenlenen festivalde Onur ve Emek Ödüllerinin sahipleri de dahil olmak
üzere birçok konuk ağırlandı. Alper Turgut ve Serdar Akbıyık “Atölye Çalışması”,
Seifollah Samadian “Bir Saniye 24 Mucize”, Gökhan Tiryaki “Sinematografi”,
Gabriel Solomons “İki Kültür Tek Afiş” isimli seminer ve atölye çalışmaları ile
festivalde konuk olarak yer aldı. Gabriel Solomons’un “İki Kültür Tek Afis”
atölyesinde Türk Sineması’nın 100. Yılı için farklı tarzda birçok afis
tasarlandı. Onu Ünlü’nün yönettiği “İtirazım Var” filmi büyük ilgi toplarken,
oyuncular ve yönetmenle yapılan söyleşi de sinemaseverlere keyifli dakikalar
yaşattı. Güngör Özsoy’un fotoğrafladığı, sinemanın en sevilen yüzlerinden olusan
sergi de ilgi odagı oldu. Festivale Oticons’un düzenlediği harikulade canlı
müzik gösterisi noktayı koydu.
Kimlere Onur Ödülü Verildi?
Sakir Eczacıbası ve Göksel Arsoy (1999)
Atıf Yılmaz ve Hülya Koçyigit (2000)
Fatma Girik ve Ömer Kavur (2002)
Türkan Soray ve Atilla Dorsay (2003)
Sener Sen ve Yavuz Turgul (2004)
Filiz Akın ve Tuncel Kurtiz (2005)
Halit Refig ve Selda Alkor (2006)
Müjde Ar ve Kadir Inanır (2007)
Hale Soygazi ve Tarık Akan (2008)
Ekrem Bora ve Nebahat Çehre (2009)
Cüneyt Arkın ve Zuhal Olcay (2010)
Türker Inanoglu ve Gülsen Bubikoglu (2011)
Ediz Hun ve Selma Güneri (2012)
Münir Özkul, Halit Akçatepe ve Aysen Gruda (2013)
Kemal Sunal ve Perihan Savaş (2014)
Kimlere Emek Ödülü Verildi?
Agah Özgüç ve Hülya Uçansu (2007),
Sevin Okyay ve Arif Keskiner (2008)
Necip Sarıcı (2009)
Hilmi Etikan ve Sadi Çilingir (2010)
Muzaffer Hiçdurmaz ve Mithat Alam (2011)
Safa Önal ve Cahit Berkay (2012)
Başak Emre, Ahmet Boyacıoğlu ve Prof. Sami Şekeroğlu (2013)
Jeyan Ayral Tözüm ve Güngör Özsoy (2014)