Crane kameranın yerden aşağı
veya yukarı, sağa ve sola hareket etmesini sağlayan bir kaldıraç sistemidir. Bu
kaldıraç sistemi bir ray yardımıyla hareket ettirilebilir. Bu sayede hem ileri
veya geri hareket sırasında yukarı aşağı hareket de sağlanabilir. Crane
sayesinde kombine hareketler yapılabilir. Yani ileri hareket eden kamera aynı
zamanda sağa dönerken aşağı hareket de edebilir. Bu nedenle çekimlerde crane
cihazından sıkça yararlanılmaktadır.
Crane kameranın zemin düzleminden çok yüksek veya alçaktan görüntü almasını sağlayan mekanik bir vinç
sistemidir. Birbiri içine geçen hafif metalden yapılan teloskobik boru sistemi
açılarak boyu uzatılabilir. Arka bölümde bulunan denge ağırlıkları ile
dengelenerek terazi sistemi kurulur. Yukarıdaki resimde 13m uzunluğunda bir crane
görülmektedir. Kameranın 13 metre yukarıdan veya ileriden, yaklaşık 10 metre
aşağıdan görüntü alınmasına olanak vermektedir. Bir dolly sistemi üzerine
kurularak sistemin hareket etmesi sağlanabilir.
Crane sayesinde film
sektöründe yönetmenlerin hayal güçlerini zorlayarak seyirciye psikolojik birçok etki
yaratmaları sağlanmıştır. Bu sistem ile oda içinde oturan kişinin detaylı planı
ve kameranın geri açılıp pencereden çıkarak çatıda çalışan başka bir kişiden
plan alması tek plana indirilebilir. Dördüncü kattan atlayan bir kişinin yere
düşene kadar takibi de mümkündür.
Siperdeki bir askerin elindeki titreyen sigaradan açılarak on metre yukarıya kalkıp
savaş meydanının genel görüntüsünü göstermek seyirci daha çok etkileyebilir.
Crane değişik modellerde ve çeşitli ihtiyaca cevap verecek şekilde üretilmektedir. Sadece kameranın monte
edildiği ve uzaktan kumanda ile kullanılan modelleri haricinde kameraman ve
asistanının üzerine çıkarak kamerayı manuel kullanılmasına imkan veren modelleri
de üretilmiştir. Crane'e monteli bir tablanın üzerine kamera konularak hareket
ettirilebileceği gibi bu tabla üzerine projektör veya yağmurlama sistemi konularak
yukarıya kaldırılabilir.
Crane toplam ağırlığı
400 - 600 kg civarındadır. Bu nedenle parçalara ayrılarak taşınır veya depolanır.
Her seferinde bu parçaların montesi ve sökülmesi gerekir. Tabii ki monte için uzman
elamanlar ve zaman gereklidir. Kameramanın crane ile hareket yapması için bu konuda
tecrübeli olması tercih edilmelidir. Sadece crane operatörlüğü yapan kameramanlar vardır.