Kameranın da üzerinde monte edildiği steadicam'in pek çok parçasının yer aldığı
en önemli bölümdür.
Gövdeyi tanımlayabilmek için onu oluşturan parçaları sırasıyla incelemek
gerekir:
1- Kamera Kızağı ve Kızak Adaptörü (Camera Mounting Plate And Clamp Plate):
Kamerayı steadicam gövde üzerine almak için kamera kızağı adaptörü kullanılır.
Adaptör plaka film kameralarda gövde altındaki, video kameralarda ise sehpa
kızakları altında bulunan standart vida yuvalarına tek bir vida ile vidalanır.
Bu adaptör plakanın kamera kızağına takılabilmesi için her iki ucunda yan yana
sıralanmış altışar adet vida yuvası bulunmaktadır. Bu vidaların çok sayıda
olması kızağın istenilen konumda yerleştirilmesi için seçenek sunmaktadır.
Kamera kızağı adaptör plakaya vidalanarak kameranın platforma yerleştirilmesi
sağlanır. Kızak delikli yapısı sayesinde sağlam ve dayanıklı bir parçadır.
Kızağın adaptörle bağlantı yüzeyinde, adaptör plakasındaki vida yuvalarına
karşılık gelecek şekil ve sayıda vida deliği bulunur. Kızağın kamera taşıma
platformuna oturacak yüzeyinde ise dişli bir ray sistemi vardır.
Kamera kızağının yan çeperleri yukarıdan aşağıya doğru genişleyen bir yapıdadır.
Bu yapısıyla platforma kamalı bir ray yuvasıyla yerleştirilir. Böylece kameranın
platform üzerinde sabitliği sağlanmış olur. Kızağın ön tarafındaki (sağlı
-sollu) iki adet uzantı, ise üzerindeki delikler sayesinde aksesuar kullanımına
olanak tanır.
2. Kamera Tartma Platformu
Kameranın steadicam'e monte edildiği bölümdür.
Yukarıdan aşağıya dışa eğimli yan duvarları ile, arka bölümden, kızak
platformdaki yatağına yerleştirilir. Platform tabanında kızağın üzerindeki
dişlilere karşılık gelecek şekilde dişli ray bölümü bulunur. Karşılıklı dişliler
üzerinde kaydırılarak konumu belirlenen kamera, bulunduğu yere sol altta bulunan
bir baskı vidası aracılığı ile sabitlenir. Dişliler üzerinde kızağın
kaydırılması ise sol yanda bulunan ayar vidası ile yapılır. Kameranın geri ve
ileri kayarak platformdan kurtulmasını önlemek üzere ön bölümde sabit bir
sonlandırıcı pim vardır.Arkada ise kızak yerleştirildikten sonra sağ altta
bulunan güvenlik vidası sıkıştırılarak kameranın geri kayması ve yataktan
çıkması önlenmiş olur.
Taşıyıcı platformun ön tarafında bağlantı kutusunun monte edildiği iki adet vida
yuvası bulunur.
Kamera taşıyıcı platformu , kamera kızağı gibi dayanıklılığı ve sağlamlığı
öngörülerek delikli bir yapıda oluşturulmuştur. Orta noktasında tek bir vida ile
ana destek borusuna bağlantısı sağlanmıştır.
3. Bağlantı Kutusu (Junciion Box)
Bir anlamda steadicam'in kalbi olan bağlantı kutusu steadicam'in kamera ile
ilgili tüm ilişkilerini (Enerji, servo kontroller, video) üzerinde toplayan bir
parçadır. Bir başka işlevi ise üzerinde bulunan üç ayrı anahtar aracılığı ile
monitörde izlenebilen ve kullanıcıya düzeç yapma olanağı veren elektronik
işaretlerin ayarlarının yapılmasına imkan tanımasıdır.
Bağlantı kutusu üzerinde kullanıcının montaj,denge ve ayar konularında
yararlanacağı bölümler şunlardır:
A. Bağlantı Kutusu Ön Paneli
1. Görüntü giriş soketi (Video in / Out Connector)
Kameradan alınan görüntünün monitöre iletilmesini sağlayan BNC uçlu bir giriş
sökelidir.
2. Elektronik kutu : Elektronik kutu ile her türlü bağlantının yapıldığı ve
bağlantı çıkışı kullanıcının üzerinde herhangi bir değişiklik ya da işlem
yapmasını gerektirmeyecek şekilde sabitlenmiş bir bağlantıdır.
3. Kablosuz uzaktan kumanda : Soldan sağa sırasıyla netlik, zoom, diyafram
girişleri manda bağlantı soket- yer alır.Uzaktan kumanda kullanıldığında
objektifleri üzerinde yer alacak olan motorun kumanda girişleri buradan
gerçekleştirilir.
4. Kamera için güç girişi : Kameranın steadicam aküsünden beslenmesi için 12
Voltluk güç bağlantısı bu uç ile sağlanır.
B. Bağlantı kutusu arka paneli
1. Yatay eğim doğrulama anahtarı (Hi - Low Mode Slide Switch)
Monitörde J kameranın eğim derecesi Ölçüsünde sağa ya da sola saparak düzeç
yapabilmeye yardımcı elektronik bir işaret bulunur. Bu işaret kamera sağa yatık
olduğunda sağa, sola yatık olduğunda sola kayarak sapma yönünü gösterir.Ancak
steadicam'in değişik bir kullanım biçimi olan LOW MODE kullanımında bağlantı
kutusu başağı konumlanıp sağ ve sol eğimler ters taraflara sapacağından bu
yanılgıyı önlemek üze re eğim tanımlaması değiştirilir. Bu anahtar doğrulamayı,
kullanım şekline göre "LOW"ya da "HIGH" konumuna getirilerek sağlanır.
2. Yatay işareti sıfırlama vidası : Elektronik düzeç işareti, steadicam'in tam
bir dik pozisyonu sağlandığında orta noktadaki sabit işaretin üzerinde olmalıdır
.Eğer steadicam denge dikliğinde ve işaretler çakışıyor ise bu vida gevşetilip
kanalı üzerinde hareketlendirilerek ve bu esnada hareketli elektronik işaretin
gözlenip sabit elektronik işaret üzerine getirilmesiyle çakıştırma sağlanır. Bu
çakıştırma doğru bir denge bilgisi aktarımı sağlamış olması için yapılması
zorunlu bir işlemdir.
C.Bağlantı Kutusu Sağ Paneli
1. Dikey yön belirleme (Level Adjustment Knob)
Steadicam'in değişik kullanım tiplerinde dikey olarak anahtarı doğru düzeç
verisinin alınması için vida üzerindeki beyaz çizgi,yüzey üzerindeki ok işareti
üzeri ne çakıştırılır.
4. Ana Destek Borusu (Central Support Post)
Steadicam gövde üzerinde bulunan tüm parçaların bağlandığı hafif ve sağlam
alaşımdan yapılmış bir borudur.
İlk bağlantı noktası tisi ucundaki vida yuvasıdır. Buraya kamera taşının
platformu monte edilir. Hemen altında, tam yeri denge ayarı ile tespit edilen
yalpa çemberi bulunur. Yalpa çemberi bileziği borunun açık ucundan geçirilerek
takılır ve üzerindeki alyen vida sıkıştırılarak boru üzerine sabitlenir.
Daha aşağıda monitörü taşıyan destek kol bağlantısı yer alır. Bn alt tarafta ise
elektronik kutu bulunur. Elektronik kutu içinde ki boşluğa ana destek borusu
sokularak al ve üst ucunda bulunan bileziklerle vidalan sıkıştırılarak
elektronik kutu konumlandırılmış olur.
Böylece steadicam gövde üzerindeki her parça ana destek borusundaki yerini alır.
Bu dizilişte, yönlendirmeye yardımcı olmak üzere ön ve arka tarafla doğrultu
belirleme amaçlı beyaz renkli çizgiler bulunur.
5. Yalpa CembeH (Gimbal)
Her yön hareketli bağlantı kolu diye ele adlandıracağımız yalpa çemberi
steadicam'in taşıyıcı kol ve gövde bağlantısını sağlar. Ancak bu bağlantının çok
önemli bir noktada olması yalpa çemberinin çok yönlü özelliklere sahip olmasını
gerektirmektedir.
İlk ve en önemli işlevi sarsıntıyı yansıtmadan gövdenin taşınmasını
sağlamasıdır. Koldaki yaylar sistemi ile sarsıntının azaltılarak iletildiği
yalpa çemberi sabit bileziğinin üzerinde her yöne hareket kabiliyeti sayesinde
sarsıntıyı en aza indirerek sabiteyi korur.
Bu işlevi tanı olarak kavrayabilmek için yalpa çemberinin yapışma daha yakından
bakmak gerekir. Ana destek borusuna geçirilen ve bir alyen vida ile boruya
sabitlenen tutucu bilezik, yalpa çemberinin her yöne hareketliliğini sağlayan
ilk parçadır Ana destek borusu bu bilezik içerisinde 360° dönme kabiliyeti
kazanır. Bu çatala iki yandan vida ile bağlantısı yapılan bilezik ana destek
borusuna , öne arkaya geniş bir eğim kabiliyeti sağlar.Bileziği iki yandan vida
ile tutan çatal ise her yöne hareketliliği sağlayan ikinci parçadır.Ana destek
borusunun dikeyde 360 " dönmesini sağla-maktadır.Taşıyıcı kolun ucundaki tutucu
çubuğa oturan dirsek ile çatal bağlantısı bu üç özel bağlantı İle yalpa
çemberinin geniş hareketliliği her aşamada kullanıcının sabiteyi sarsan
etkilerini dalga dalga azaltarak kameraya iletilmesini sağlar.Yalpa çemberinin
hareketliliği aynı zamanda kamera hareketi olacağından bu parça rahat ve
kusursuz bir işleyişe sahiptir.
6. Monitör
Steadicam kullanıcısının vizörüdür. Ana destek borusuna bağlı bir taşıma koluna
monte edilmiştir. Taşıma kolu, ana destek borusu üzerinde yukarı ve aşağı
kaydırılarak monitörün yeri belirlenen noktaya getirildiğinde sabitleyici vida
sıkıştırılır.
Taşıma koluna monitörün bağlandığı uçta da ayarlı bir alyen bulunur.Bu vida
monitörün sağa-sol a çevri ninesin i sağlar. Hemen üzerindeki ikinci ayarlı
alyen vida ise monitörün aşağı ve yukarı çevrilmesine olanak verir. Bu
hareketlilik kullanıcının en uygun izleme açısını sağlarken steadicam
dengelerinde de ağırlık düzenleyici bir rol oynar.
Monitör kamera resminin ve steadicam elektronik bilgilerinin izlenebildiği yeşil
renkte bir ekrana sahiptir. Standart monitörlerin ışık verebilme gücünden on kat
fazlasına, yani 4000 footlambarts ışık gücüne sahip ekranı, dış çalışmalarda
güneşin, iç çalışmalarda ise herhangi bir ışık kaynağının parkıma yapması
durumunda bile izlenirliğin kaybolmamasını sağlar.
Elektronik kutu tarafından üretilen ve ekranda izlenen bilgiler düzeç ve çerçeve
ile ilgilidir.Doğru elektronik bilgilere ve izlenir bir kamera resmine sahip
olmak için kullanılacak ayar düğmelerinin ilk bölümü monitörün ön panelinde yer
alır. bunlar, sağ tarafta kontrast ve sol tarafta parlaklık
ayan,düğmeleridir.Parlaklık ayar düğmesinin yanındaki iki seçenekli anahtar,
işaretli tarafa alındığında ekranda çerçeve çizgileri görülür. Bu çerçeve
çizgilerinin yazımlanan yada yazımlanan alan içerisinde kullanılacak bölümün
sınırlandırılması için şekillendirilmesi ise monitör gövdesinin alt bölümünde
yer alan dört ayar vidası sayesinde sağlanır. Bu vidaların yanında bulunan bir
diğer ayar vidası da düzeç bilgileri veren sabit üç çizgi işaretinin yerini
değiştirir. Hareketli olarak izlenen üç çizgi işareti ise bağlantı kutusu
üzerinden ayarlanan bir bilgidir. Monitörde kullanıcı için verilen bilgilerden
biri de akünün enerjisinin bitmekte olduğunu gösteren işarettir. Akü 12 Voltun
altına düştüğünde monitörde siyah bir çizgi oluşur. Bu çizgi oluştuktan sonra
akünün 2 dakikalık kullanım süresi kalmıştır.
7. Elektronik Kutu (Elektronik Boz)
Ana destek borusu steadicam gövdenin parçalarını ağırlıklarına ve işlevlerine
uygun bir düzenlemeyle taşır. Bu dizilişe göre en altta işletme sırasında
kullanıcıyı doğrudan ilgilendirmeyen en hacimli parça,elektronik kutu yer alır.
Elektronik kutu steadicam'in tüm elektronik bağlantılarının toplandığı yerdir.
Kullanıcıyı ilgilendiren bölümler içindeki devreler, kartlar değil dış
cephesinde yer alan anahtar ve bağlantı sökelleridir. Bunlarda sırasıyla:
a. Arka Cephe :
1) 75 Ohm video seviye açma - kapatma anahtarı; Video BNC bağlantısı elektronik
kutu üzerinden yapıldığından bu anahtar OFF konumunda tutulmalıdır. ON konumunda
video resim seviyesi ile aşırı parlak bir görüntü verecektir.
2) BNC Soket: Kameradan monitöre ya da ikinci bir monitöre resim bağlantısı
sağlayan giriş ve çıkış soketidir.
3) Video as şist ile steadicam bağlantısı: Bu bağlantı elimizdeki malzemeyle
kullanıma uyumlu olmadığından bizim için kullanılmayan bir bağlantıdır.
4) Bağlantı kutusunun kablosu için giriş soketi: Bağlantı kutusuna sabitlenmiş
olan orijinal kablonun bağlandığı çoklu soket yuvasıdır.
5) Monitör bağlantı kabloları: Monitörde oluşması istenen bilgilerin ve
görüntünün elektronik kutu tarafından aktarıldığı sabit bağlantı kablolarıdır.
6) Elektronik kutu giriş kapısı: Bu bölüm kullanıcı tarafından değil ölçü-bakım
elemanlarınca kullanılır.
b. Ön cephe :
1) Güç anahtarı: Üç kademeli bir anahtardır.OFF konumundan STANDBY konumuna
alındıktan 10 saniye sonra ON konumuna geçilmesi gerekmektedir.Bunun nedeni ilk
aşama devrelerinin enerjiyi aldıktan sonra ikinci aşama enerjiyi alacak
birimlerin hazırlanmasıdır. Tüm birimlere aynı anda giden enerji devrelere şok
etkisi yapacağından zarar verebilir.
2) Monitör devre kesici sigorta : Güç anahtarı bekleme konumu, yeterli süre
bekletilmeden geçildiğinde monitöre giden gücün zarar verici olmasını engelleyen
sigortadır. Aşırı yük durumunda monitörün zarar görmesini engelleyerek koruma
sağlar.
3) ACC devre kesici sigorta : Monitör dışındaki devreleri aşırı yüke karşı kor
yan sigortadır.
4) WRC 3 Amp. güç anahtarı: Uzaktan kumanda sistemi kullanıldığında alıç giden
gücün açma-kapama anahtarıdır.
5) Film PGM : Film kamerası ile çalışma yapılırken kullanılan video assist Fh
marka ise bu anahtar ON konumuna getirilerek gerekli senkron sinyali sağlanır.E
durumlarda OFF konumunda tutulur.
6) Std - TWO I anahtarı: Anamorfik objektifle yapılan çalışmalarda monitörden
doğru resim almak için anahtar TWO I konumuna getirilir. Diğer çalışmalarda
anahtar Std konumundadır,
7) D Connektör : Uzaktan kumanda alıcısının yerleştirildiği çok uçlu soket
yuvası.
8) TMW Connektör : 12 V güç çıkışı ve harici resim çıkışı. Bu çıkış kullanıldığı
sürece koruyucu tıpası ile kapalı tutulmalıdır.
c. Üst Panel
1) Elektronik kutu sabitleme vidası: Elektronik kutunun ana destek borusu
üzerindeki yönünü ve yerini sabitlemek üzere kullanılan sıkıştırma vidasıdır.
2) Akü durum göstergesi: Kullanılan akünün doluluk oranını gösterir. Üç renkli
kademelidir. İbre yeşil renk üzerinde ise akümüz dolu, san renk üzerinde ise akü
düşük seviyede, ibre kırmızı renk üzerinde ise akümüz boşalmış durumdadır.
8. Akü Yuvası ve Akü
Akü yuvası, elektronik kutuya bağlı iki kolun sonuna vida ile sıkıştırılmış, 18
derecelik hareket yeteneğine sahip metal bir haznedir. Kollarla bağlantısını
yapan adet vida gevşetilip sıkıştırılarak istenilen pozisyonda
kullanılabilir. Metal haznen: tabanındaki 4 adet diş, aküdeki karşılıklarına
geçerek akımın üretilmesini sağlar.
Aka yerleştirildikten sonra, hazneye bağlı emniyet bandı ile sarılarak hareket
anın akünün yuvadan çıkması engellenmiş olur. Steadicam akü NC model 12 Voltluk,
3.1 amper saat'lik Nicel Cadmium elemanlı bir aküdür. Metal kaplı dikdörtgen
biçimli gövdenin alt kısmında 4 adet enerji çıkış ve şarj giriş yuvaları
bulunur. Metal koruyucu kabın içerisinde 11 adet 1.2 Voltluk NC eleman bulunur.
Aşırı yük durumunda devre kesici termik sigorta sistemine sahiptir.
Steadicam akünün şarj süresi 3.5 amper saat öngörülmesine rağmen bir kaç aylık
kullanımdan sonra aküler en az 8 saat şarj edilmelidir.
ÖN CEPHE
1. Güç anahtarı.
2. Monitör devre kesici sigorta.
3. Std - TWO 1 anahtarı.
4. Film PGM anahtarı.
5. WRC- 3 güç anahtarı.
6. ACC devre kesici sigorta.
7. D connector.
8. TMW connector.
ARKA CEPHE
1. 75 Ohm Video seviye açma / kapama anahtarı.
2. BNC soket
3. Video assist / steadicam bağlantısı.
4. Bağlantı kutusu kablosu için giriş soketi.
5. Elektronik kutu giriş kapısı.
Kaynak
TRT Steadicam Operatörü Eğitim Notları
Ercan Yılmaz
