Kültür Bakanlığı ve diğer kamu kuruluşlarına her dönem belgesel film projeleri
önerilir. Bazı kurumlar yarışmalar açarak katılımcıların projeleri arasında
onayladıklarını yaptırıp, satın alırlar.
Bu kurumlardan birisi olan Kültür Bakanlığı belgesel film destekleme bölümünde
her yıl bir çok proje onaylanarak hazırlanır. Kültür Bakanlığı sinema destekleme
kurulunda bulunan ve periyodik olarak yenilenen jüri üyelerinin beğenileriyle
onaylanan projeler, genellikle katılımcıların yoğun eleştirilerine de hedef
olagelmiştir. Bu eleştiriler genellikle jüri üyelerinin taraf tutmaları, belirli
kişi veya yapımcıları kayırmaları gibi suçlamalara kadar gidebilir. Her yıl
bakanlıktan proje geçiren sinemacılar olduğu gibi ömrü hayatında bir tane
projesi bile onaylanmamış sinemacılarda vardır.
Projeleri onaylanmayan sinemacılar ki, bunları yapımcılar, yönetmenler,
prodüksiyon şirketleri v.s olarak ayırabiliriz. Bu sinemacıların projelerinin
eksiklik veya senaryolarının seçilebilme yeterliliğinin olmamasından
kaynaklanmıyor da olabilir. Kültür Bakanlığı bünyesinde bazen ilginç kararlar
alınmıştır. Birkaç örnek vermek istediğimizde, şunları sayabiliriz.
Kültür Bakanlığına bağlı Ankara Devlet Opera ve Balesi müdürlüğüne davet üzerine
1963 yılında gelen sonraları operanın en ünlü tenoru olacak olan
Luciano Pavarotti’nin, sesi yetersiz bulunarak, geri gönderildiği hatırlardadır.
1967 yılında Ankara Mamak ovasını henüz gecekonduların işgal etmediği yıllarda,
İngiliz yapımı “Hafif Süvari Alayının Hücumu” adlı Kırım savaşını anlatan filmin
çekimleri yapılmıştır.İngiliz sinemasının en önemli oyuncuları doğru dürüst bir
otelin bile olmadığı başkent Ankara’da konaklarken, devlet erkanından, bakanlık görevlilerinden hiçbir yetkili film setini ziyarete bile gitmemiştir. Ülkemiz
için büyük bir reklam fırsatı kaçırılmıştır. 1970 yılında Kapadokya’da çekilen
Pier Paolo Pasolini filmi “Medea” (fotoğrafta Göreme’de Pasolini ve Maria Callas)için
Türkiye’ye gelen tüm zamanların en ünlü sopranosu Maria Callas’ı Ankara Esenboğa
havaalanında bavulunda bulunan bir ilaç kutusu nedeniyle birkaç saat
nezarethanede tuttuklarında bakanlık yetkilileri yine ortalıkta yoklardır. Bu
örnekler çoğaltılabilir.
Namık Kemal Zeybek’in bakanlık yaptığı dönemde, (1989-1991) her kesimden Türk
sinemacıları ve belgesel film yapımcıları tartışmalara mahal bırakılmayacak
seçimlerle yapım desteklerini alarak çalışmalarını gerçekleştirmişlerdir.
Aşağıda örnek olarak görülecek proje 2003 yılında Kültür Bakanlığı dışında proje
konusuyla ilgili başka bir bakanlığa önerilmiş ve yapımı uygun görülmemiştir.
Birkaç milyon liralık bu projenin aynısı kısa bir zaman sonra zamanın yeni
parlayan televizyon kanallarından birinin prodüksiyon şirketine tüm Türkiye’deki
tarihi eserlerin envanterlerini kapsayacak şekilde verilmiştir. Bu taraflı
uygulamaların sadece ülkemizde olmadığını Amerika’da keza Fransa’da İtalya’da
ve bir çok dünya ülkesinde de benzer siyasi uygulamaların olduğu
görülmektedir.Aşağıdaki proje dönemin koşullarına göre yazılmıştır. Uzun bir
süre önce piyasadan kalkan digital betacam kameralar, o günlerde en iyi
görüntüler veren kameralardı.
MİLLİ MÜZELER VE ÖREN YERLERİ ENVANTER FİLMLERİ
TEKLİF VE DETAYLARI
PROJE
MÜZELER VE ÖREN YERLERİNDE MEVCUT BULUNAN ESERLERİN, KIYMETLİ MAL VE
TAŞINMAZLARIN GÖRÜNTÜLÜ ENVANTERLERİNİN TUTULMASI.
AYRICA; HAZIRLANACAK GÖRÜNTÜLÜ DOKÜMANLAR AKADEMİSYEN, ARAŞTIRMACI VE KONUYLA
İLGİLENEN DİĞER BİREYLER İÇİN DE DVD FORMATINDA KAYDEDİLEREK İSTİFADELERİNE
SUNULABİLECEKTİR.
RTÜK VEYA MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BÜNYESİNDE GENEL SEYİRCİYE İLGİLİ ÖREN YERLERİ
İÇİN BİLGİLENDİRİCİ KISA FİLMLER
SÜRESİ: Yerin Özelliğine Göre Süre Tespiti Yapılacaktır
YAPILACAK İŞİN MAHİYETİ:
Çekim gününde mekanlar müze müdürü veya Bakanlık tarafından görevlendirilmiş bir
yetkiliyle tetkik edilecektir.
Mekanın görüntülere kaydedilecek hali yine Bakanlığın teklif edeceği bir keşif
heyeti veya uzmanın (Müze Müdürü gibi) görüşü sonucunda hazır hale getirilecektir.
Bu çekimler tamamen profesyonel digital betacam kamera ile yapılacaktır
Mekanların özellikle dış görüntüleri için kullanılabilecek ek teknik cihazların
maliyeti ayrıca hesaplanacaktır.
Metinler özel bir metin yazarı tarafından yazılacaktır.
Seslendirme profesyonel bir ses ve stüdyo kullanılarak yapılacaktır.
Çalışma bitip kaset haline getirildikten sonra DVD formatında DVD ye
kaydedilecektir.
ÇEKİMİN TEKNİK BİLGİLERİ:
Çekim Ekibi:
Yönetmen
Yönetmen yardımcısı
Kameraman
Kamera asistanı
Işıkçı
Işık asistanı
Profesyonel metin yazarı
Profesyonel seslendirme Teknik Malzeme ve Stüdyolar:
Profesyonel dijital betacam kamera
Geniş açı
Işık malzemeleri
Montaj Stüdyosu
Ses Stüdyosu
Çekim ve montaj kasetleri Ek teknik cihazlar
Stadycam - Operatör - Asistan
Jimy Jip - Operatör - Asistan
MALİYET VE ÖDEME ŞEKİLLERİ:
Maliyet:
Çekimler için düşünülen maliyet, dakika üzerinden hesaplanmıştır. Çekimin kaset
kaydının dakikası 150 YTL. dır.
Ödeme şekli:
Çekim başladığı zaman avans talep edilecek, kalanı iş teslim edildiği zaman
alınacaktır.
ÇEKİM PLANLAMALARINDAN ÖRNEKLER
Öncelikle Çekim Yapılacak İldeki Müzeler Ve Ören Yerlerinin Tespiti Yapılır:
MÜZE İÇİN
ÖRNEK İL: İSTANBUL
1-
a) Arkeoloji Müzesi
2-
a) Ayasofya Müzesi ve Galeri Katı
b) Kariye Müzesi
b) Aya İrini Müzesi
d) Mozaik Müzesi
e) Fethiye Müzesi
f) İmrahor Sarayı (İlyas BeyCamii)
g) Tekfur Sarayı
3-
a) Topkapı Sarayı Müzesi
b) Harem
c) Topkapı Sarayı Hazine Dairesi
d) Şerifler Yalısı
e) Zülüflü Baltacılar
4-
a) Divan Edebiyatı Müzesi
5-
a) Türk ve İslam Eserleri Müzesi
b) Adam Miçkeiewic Müzesi
6-
a) Rumeli Hisarı
b) Yedikule Surları
7- Yıldız Sarayı Müzesi
8- Dolmabahçe Sarayı
ÇEKİM PLANI :
Çekim Yapılacak Mekan : İstanbul - Arkeoloji Müzesi
Müze Hakkında Genel Bilgiler Ve Çekim Planının Uygulanması:
Müze Binası:
Müze, ana bina ve ek bina olmak üzere iki ayrı binadan oluşmaktadır.
Ana binanın yapımına 1881 yılında, Osman Hamdi Bey tarafından başlanmış,1902 ve
1908 yıllarında yapılan ilavelerle bugünkü durumuna getirilmiştir. Neoklasik bir
yapı olan binanın dış cephesi, mimarı Alexadre Vallaury tarafından, İskender
Lahti ve Ağlayan Kadınlar Lahitleri’nden esinlenerek yapılmıştır.
Çekim Planı:
Müzenin ana binasının genel ve detay çekimlerinin yapılması, gerek mimari
özelliklerinin araştırmacılara daha iyi sunulması ve gerekse zamanın yıprattığı
binanın tadilatında orijinaline sadık kalınması açısından önem arz etmektedir.
Dış çekimlerde binanın en genel görüntülerini elde etmek için jimi jip
kullanılabilecektir.
Kullanılacak Teknik Malzeme:
Profesyonel dijital betacam kamera
Geniş açı
Çekim ve montaj kasetleri
Jimy Jip (Operatör ve Asistan)
Müzenin koleksiyonu içinde, Balkanlar’dan Afrika’ya, Anadolu ve Mezopotamya’dan
Arap Yarımadası’na ve Afganistan’a kadar, Osmanlı İmparatorluğu’nun sınırları
içerisinde yer alan medeniyetlere ait eserler bulunmakta. Ana binanın üst
katında ise küçük taş eserler, çanak çömlekler, pişmiş toprak heykelcikler,
hazine bölümü, 80.000 sikke, mühür, nişan ve madalya bulunmaktadır. Binada
sergilenen eserler, örneğin: Lahit, heykel ve kabartmalar ışıklandırma
sağlandıktan sonra genel planlarla bulundukları yerde kamera tarafından kayda
alınır. Envanter kaydı olarak hangi eserin nerede olduğu bilindiği gibi,
özellikle tarihi değeri büyük olan bu eserlerin tam bir denetimini yapılmasında
da kayıtların büyük ehemmiyeti bulunmaktadır. Bunun yanı sıra gerek
araştırmacılar ve öğrenciler ve gerekse yurdumuzdaki medeniyetlere meraklı
herkes için “DVD” haline getirilmiş kayıtların büyük faydaları
olabilecektir.Kullanılacak Teknik Malzeme:
Çekim Planı:
Altı katlı olan ek binanın dört katı sergi salonu olarak düzenlenmiştir. Binanın
giriş katında Çocuk Müzesi ile mimari eserler sergisi, birinci katında
“Çağlarboyu İstanbul”, ikinci katında “Çağlarboyu Anadolu ve Troia” ve en üst
katında “Anadolu’nun Çevre Kültürleri; Kıbrıs, Suriye - Filistin” sergi
salonları bulunaktadır.
Binanın alt katında; İskender, Ağlayan Kadınlar, Satrap, Lykia ve Tabnit Lahti
gibi Sayda kral mezarlarında bulunan ünlü lahitler ile antik kentlerden
getirilen heykel ve kabartmalar sergilenmektedir.
Müzenin İçi Ve Sergilenen Eserler
Profesyonel dijital betacam kamera
Geniş açı
Işık malzemeleri
Çekim ve montaj kasetleri
ÖRNEK İL: ÇANAKKALE
Çekim Yapılacak Mekan : Truva Örenyeri
Bu kayıtlar çeşitli açılardan ve bulunan bütün eserleri kapsayacak genellikte
olduğu gibi yeni eserlerin bulunmasıyla zaman zaman da güncellenebilecektir.Yine
“DVD” formatında yapılacak kayıtlarla gerek yerli ve gerekse yabancı uzmanların
bölgeye ilgilerinin sağlanması da amaçlar arasında yer almaktadır.Kullanılacak
Teknik Malzeme:
Çekimlerin olabildiğince sarsıntısız ve akıcı olabilmesi için, özellikle zamanı
da verimli kullanabilme açısından “stady cam” kullanımı gerekebilecektir.
Kent, Çanakkale İli, Tevfikiye Köyü yakınlarındadır. Burası, günümüzde Hisarlık
adıyla bilinmektedir. Yaptığı kazılarla Truva kentiyle ilgili önemli bilgilere
ulaşan ve onu bütün dünyaya tanıtarak büyük bir ün kazanmış olan Schliemann, ilk
kazılarda bulduğu eserleri Anadolu’nun dışına çıkarmış ve şu anda yurt dışında
olan bu eserlerin akıbetinin gelecekte bulunan eserlerinde başına gelmemesi için
bu tip yerlerde de görüntülü envanter kayıtlarının yapılması ihtiyacının
gerekliliği ortaya çıkmıştır.
ÖREN YERİ İÇİN
Profesyonel digital betacam kamera
Geniş açı
Işık malzemeleri
Çekim ve montaj kasetleri Ek teknik cihazlar
Stady cam (Operatör ve Asistan)
