Oscar Ödüllerinde yapay zekâ oyuncular ve senaryolar ödül alamayacak

Oscar Ödülleri: Yeni kurallar açıklandı; yapay zekâ oyuncular ve senaryolar ödül alamayacak

Akademi, yapay zekanın kullanımına ilişkin kurallarını güncelledi. Yeni düzenlemelere göre, senaryoların mutlaka insanlar tarafından yazılması şart koşuluyor. Ancak oyunculukla ilgili hükümler halen muğlak.

Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi, 2027 Oscar Ödülleri kapsamında yapay zekanın (AI) oyunculuk ve senaryo süreçlerinde kullanımına ilişkin ilk resmi çerçeveyi açıkladı.

Akademi, her yıl güncellenen adaylık kriterleri kapsamında bu konuyu değerlendirmeye alırken, yeni düzenlemede yapay zeka kullanımının adaylık şansını ne artıracağı ne de azaltacağı vurgulandı. Açıklamada, her dalın değerlendirmesinde “yaratıcı sürecin merkezinde insan emeğinin ne ölçüde bulunduğunun” esas alınacağı belirtildi. Akademi ayrıca, yapay zeka kullanımının niteliğine ve “insan yaratıcılığına katkısına” dair yapım ekiplerinden ek bilgi talep etme hakkını saklı tutuyor.

Lynette Howell Taylor, “İnsanların yaratıcı sürecin merkezinde olması gerekiyor. Yapay zeka geliştikçe bu tartışmalar da onunla birlikte gelişecek ancak Akademi açısından ödül değerlendirmelerinde insan katkısı her zaman merkezde olacak,” dedi.

Oyunculuk kategorisinde ise yalnızca “açık biçimde insan tarafından ve rızaya dayalı olarak icra edildiği kanıtlanabilen” performansların değerlendirileceği açıklandı. Akademi yetkilisi Kramer, olası yapay zeka destekli performansların vaka bazında değerlendirileceğini belirtti.

Senaryo kategorisinde ise daha net bir çizgi çizildi. Yeni kurallara göre, adaylık için senaryoların “insan eliyle yazılmış olması” zorunlu olacak.

Dikkat çeken bir diğer değişiklik ise oyuncuların artık aynı kategoride birden fazla performansla aday gösterilebilmesi oldu. Bu uygulama, uzun yıllardır geçerli olan tek adaylık sınırını ortadan kaldırıyor.

Akademi ayrıca En İyi Uluslararası Film kuralında da önemli bir değişikliğe gitti. Buna göre artık ülkelerin tek filmle temsil edilmesi zorunluluğu kalkarken, Berlin, Cannes, Sundance, Toronto, Venedik ve Busan gibi büyük festivallerde ödül kazanan yabancı dilli filmler doğrudan adaylık için değerlendirilebilecek. Böylece aynı ülkeden birden fazla filmin aynı kategoride yarışmasının önü açılmış oldu.

Yapay zeka kabusu: Tillyverse nedir ve sinema dünyası neden tedirgin?
Akademi’nin değişiklikleri, sektördeki gerginliğin giderek arttığı bir döneme denk geliyor. Özellikle manşetlere çıkan yapay zeka ile üretilmiş oyuncuların ardından, giderek daha fazla birinci sınıf yıldız yapay zekanın yarattığı varoluşsal tehdide dikkat çekiyor.

Bu gelişmeler, Disney bünyesindeki işten çıkarmalarla ilgili tartışmaların yeniden alevlendiği bir döneme denk geldi. Özellikle görsel geliştirme ekiplerinden çok sayıda çalışanın işten çıkarılması, oyuncu Evangeline Lilly tarafından sert şekilde eleştirildi.

Lilly, Marvel projelerindeki işten çıkarmaların ardından yaptığı açıklamalarda, şirketin Marvel Studios evrenini mümkün kılan sanatçılara sırt çevirdiğini savundu. Bu durum, şirketin özel efekt ve görsel üretim süreçlerinde yapay zekâya yöneldiğine dair spekülasyonları da beraberinde getirdi. Ancak Marvel cephesinden bu iddiaları doğrulayan resmi bir açıklama yapılmış değil.

Evangeline Lilly, sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, Marvel Sinematik Evreni’nde birlikte çalıştığı konsept sanatçısı Andy Park ile yaptığı bir konuşmaya da yer verdi. Lilly, Park’a işten çıkarmaların doğru olup olmadığını sorduğunu ve aldığı yanıtın bunu doğruladığını aktardı.

Oyuncu açıklamasında, “Disney’in, dehasıyla Marvel Evreni’ni hayata geçiren sanatçıları işten çıkardığına ve bu karakterleri tasarlayan insanların yerini yapay zekânın aldığına inanmakta zorlanıyorum” ifadelerini kullandı. Lilly ayrıca, üretim süreçlerinde tasarımların yapay zekâ tarafından yeniden üretilebilecek şekilde kullanılmasına tepki göstererek işten çıkarılan sanatçılara destek mesajı verdi.

Evangeline Lilly, Instagram paylaşımında yapay zeka ve işten çıkarmalar konusundaki tartışmayı sert bir dille sürdürerek Disney’i hedef aldı.

Lilly, açıklamasında “Disney, şu anda onları bir kenara atmak için kullandığın gücü inşa eden insanlara sırt çevirdiğin için UTANMALISIN” ifadelerini kullandı. Oyuncu ayrıca, sanatçıların üretimlerinin yapay zeka sistemlerinde kullanılmasına karşı yasal düzenlemelerin yetersiz olduğunu savunarak, “İnsanlara ait bütün sanat eserlerini yapay zeka havuzundan çıkaran yasalar nerede?” diye sordu.

Paylaşımında Kaliforniya’daki yasa yapıcılara da seslenen Lilly, sanatçı emeğinin teknoloji şirketleri tarafından sömürüldüğünü öne sürerek, “Neden bizim dehamızı çalıp yöneticileri zengin etmek için kullanabiliyorlar da, sanatçılar aç kalıyor?” ifadelerini kullandı.

Öte yandan Oscar Ödülleri’nin 99. töreni 14 Mart 2027 Pazar günü gerçekleştirilecek.

04 Mayıs 2026