Pikapbaşı

Bir pikap plağının girintilerine mekanik yöntemle yerleştirilen bilgiyi (müzik-konuşma) tıpatıp karşılığı olan elektriksel işaretlere dönüştürülebilmelidir.

Yarı küresel ya da yarı ellipsoid biçimindeki iğne, plaktaki V biçimindeki girintiler içinde hareket ederek, mekanik titreşimleri çevirici elemana iletir ve elektrik akımına dönüştürür.
İğne ucu v biçimindeki girintinin yan duvarlarına temas eder (dibe değmez). Stereo plakta, girintinin her iki yüzünde bilgi vardır.

İğneler, safir (yakut) yada elmastır.



Pikap başlarında aranılan özellikler
1. Frekans bandı geniş olmalı,
2. Çıkış gerilimi yeterince büyük olmalı,
3. Sinyalin girintiye oranı büyük olmalı,
4. Mekanik bakımdan dayanıklı olmalı,
5. Uzun ömürlü olmalı, uzun süre kararlı çalışabilmeli, iklim şartlarından etkilenmemeli,
6. Frekans yansıtsama eğrisi üzerinde re­zonans tepeleri olmamalı, sönüm düzenleri bulunmalı,
7. Pikap motorunun titreşim oluşturmaya­cak biçimde montajı gereklidir.

Pikap kolunun (Tone arm),doğal re­zonans frekansı pikapbaşı cinsine göre genellikle 100 Hz. den düşük frekansta oluşur. Bu doğal rezonans frekansının 22.5 Hz den küçük, 10 Hz den büyük olması tercih edilir. Çünkü pikaplarda kullanılan asenkron motorlardan çoğunun kayma frekansı 22.5 Hz. olduğundan iki değerin aynı olmasıyla çakışması halinde çatırtılı (Rambıl) ses oluşur. Bu doğal rezonans frekansı 10 Hz. den küçük ise dıştan gelen titreşim­lerden çabuk etkilenir. Bunu önlemek için, yüksek kaliteli pikapbaşı kullan­mak gerekir. Modern eğilim, hareketli kısımların kütlesini azalta-rak alçak rezonans frekansını yeterince küçültmektir
8. İğne çalış ağırlığı, asgari 0.5 gram ; azami 1.5 gram olmalıdır.
9. Enine ve düşey doğrultudaki kompliy­ansı (gevşergenliği) yeterince büyük ol­malıdır.
10. İğne boyutları yeterince küçük ol­malıdır.
11. Pikapbaşı iğne girintilerinin izgelen­mesi sırasında distorsiyon üretmemelidir.
12. Armatür (iğne tutucu) rezonans frekansının 10 KHz. üzerinde olması tercih edilir.
Armatür rezonans frekansı, hoparlör bas frekans rezonansıyla çakışırsa, hoparlör çıkışında bozuk ses oluşur. Önlemek için kolun hareket et­tiği mafsalda kalın yağ kullanılır.



Pikapbaşı Çeşitleri

1. Piezo Elektrik
a) Kristal : (Roşella Tuzu) Ucuz pikaplarda kul­lanılır. Frekans yansıtsama eğrisi üzerinde keskin tepeler vardır.
b) Seramik : (Barium Titanite) Daha iyi. Büyük çıkış gerilimi var. (0.1-2 V)

2. Şerit Pikapbaşı
Radyo-TV stüdyo­larında kullanılır.

3. Dinamik pikapbaşı: Frekans bandı geniş.

4. Magnetik Pikapbaşları
a) Dengeli armatürlü. (Balanced Armature)
b) Değişken relüktanslı. (Variable Reluctance)
c) Devingen mıknatıslı.
d) Toplam-Fark tipleri vardır.

5. Strain-Gauge Pikap­başı
5x10x20 mikrofon boyutunda silikondan yapılmış küçük levhacıktır. Filtrelerle kullanılır.

6. Stereo Pikapbaşı
Sağ kanal + Kırmızı - Yeşil
Sol kanal + Beyaz - Mavi