Yapım Tarihi - 2003
Süre - 00:30:00
Format - Belgesel, Renkli, Dijital Betacam
Yönetmen - Neşe Ertürk
Yapımcı - Neşe Ertürk
Danışman - Doç. Dr. Rıdvan Yurtseven
Görüntü Yönetmeni - Yusuf Güven, Cemalettin İrken
Kameraman - Mevlüt Döner
Kamera Asistanı - Umut Yörükoğlu
Kurgu - Satı Ataoğlu, Pınar Öney, Yusuf Şen, Özgür Arıkan
Yapım - Yönetim Yardımcısı - Özge Akkoyunlu, Yeşim Sönmez
Grafik Animasyon - Fatih Togay
Fotograf Arşiv - Doç. Dr. Rıdvan Yurtseven, Barba Yorgo, Spiros Meletzıs
Türkü - "Sökün Ayı" Aşık Alı İzzet Özkan
Solist - Beyhan Karslı
Tarih devletlerin değil; insanın öyküsüdür. Ve kim Bilir, ne çok öykü vardır bilmediğimiz.
Tarih bilmeyi, tarih bilincine sahip olabilmeyi, bizlere dikte edilen metinleri anlama çabası olarak algıladık uzun yıllar... İmparatorlukların ya da devletlerin, kazananlar ve kaybedenler olarak kategorize edildiği; yalnız bu kadarının geçmişi kavramada yeterli görüldüğü bir tarih anlayışı...
Hiçbir zaman tam olarak net bir çerçeveye oturtulamadı bu metinlerin içerdiği bilgiler. Rüzgarın yönüne göre değişir oldular kimi zaman. Bizlere bu denli yabancı ve ruhsuz bilgileri, sadece sınıf geçmek
için ezberledik okul yıllarımızda.
Belki de bu nedenle, tarihe ilişkin sayfaları kapatıverdik müfredatı tamamladığımızda... Oysa tarih, -bir disiplin olarak- geçmişi anlamada, geleceği doğru kurmada, hayatı eksik bile olsa samimiyetle algılamada bize sonsuz bilgiler sunmalıydı... Biz o bilgilerin gerekliliğini, tarihin bir dönemine tanıklık eden kişilerin yazılı / sözlü anlatımlarında fark edebildik, dahası tarihin tadına varabildik yıllar sonra...
Ve sivil tanıkların önemini de bu sayede anladık.
Gökçeada'yı Resmetmek
Bu denli uzun bir giriş, Gökçeada'yı bugünü ve geçmişi ile resmetmeyi amaçlayan belgeselin bakışını ortaya koymak içindi. Gökçeada'yı, Adalılar anlattı bizlere... Yaşadıkları yakın tarihi özetlediler anılarında. Hepsi inanılmaz derecede içtendi aktardıklarında... Onların hikayesi, aslında Gökçeada'nın hikayesiydi. Dün ve bugün paralel yürüdü belgesel boyunca ve bizden bir tek cümle dahi eklenmedi.
Bizim ne demek istediğimiz, görüntülerin ve sözlü anlatımların kurguda seçilmesi ve sıralanması esnasında ortaya çıktı. Malzeme, bir anlamda bizim sözümüzü doğurdu.
Nasıl mı? Tarih boyunca tüm dünyada milyonlarca insan doğdukları topraklardan uzaklarda yaşamak zorunda kaldı. Bazen kendi istekleriyle bazen de kendileri dışında bir iradenin aldığı kararla... Türkiye'nin genelinde ve Gökçeada özelinde bunun örnekleri çok...
Yakın tarihinde hep istimlakle, iskanlarla, yeniden ve sonra yeniden yapılan kadastro çalışmalarıyla anılır oldu Gökçeada... "İstimlak - iskan - kadastro" demek "göç" demek bir anlamıyla... Zorla veya zorunlu olarak, yakına yada uzağa...
Kurulalı henüz iki yıl olmuş bir köy var Ada'da... Şirinköy... Şirinköy'ün nüfusunu oluşturan Bulgaristan göçmenlerinden Halim GARİP, kelimeler yetmeyince yaşadıklarını anlatmaya, "Bunu en iyi göç eden Bilir bacım" cümlesiyle tamamlıyor sözlerini...
O halde birbirinin dilinden en iyi Gökçeadalılar anlar. Çünkü Gökçeada, kelimenin tam anlamıyla bir göçmenler adasıdır.
Avustralya'ya, Afrika'ya, Amerika'ya kısaca dünyanın yedi bucağına dağılmış Adalılarıyla yada hemen karşı kıyıdan; Çanakkale'den, Muğla'dan, Isparta'dan Kars'tan Adıyaman'dan gelenleriyle...
Kaynak
TRT Radyo Televizyon Dergisi, Sayı 172, Sayfa 48, Eylül 2003
Gidenlerin Gelenlerin Kalanların Toprağı Gökçeada
Yapımcı Ünite Belgesel Programları Müdürlüğü
Yapımcı Adı Neşe Ertürk
Yönetmen Adı Neşe Ertürk
Süre - 29'08"
İlk Yayın Tarihi 2003-09-18
Açıklama
Gökçeada'nın dününe bugününe bakan belgeselde adalı Rumlarla ve Türklerle
yapılan röportajlar yer alıyor. programda ele alınan konular, ada'ya özgü imroz
koyunun kırkım süreci ile paralel kurgulanıyor.
Bu bölümde ada'nın eski yerleşim alanlarını oluşturan Rum köylerine-tepeköy,
dereköy, zeytinliköy, eski bademli, kaleköy-adalıların geçmişte kalan adalet ve
geleneklerine -eğlenceler, zeytinyağ üretimi, sabun yapımı- ada'ya sonradan
gelenlerle kurulan dostluklara ve Rumların ayrılış öyküsüne yer veriliyor.
Gidenlerin Gelenlerin Kalanların Toprağı Gökçeada
Materyal Cinsi Dba
Yapımcı Ünite Belgesel Programları Müdürlüğü
Yapımcı Adı Neşe Ertürk
Yönetmen Adı Neşe Ertürk
Süre - 28'21"
İlk Yayın Tarihi 2003-09-25
Açıklama
Gökçeada'nın dününe bugününe bakan belgeselde adalı rumlarla ve türklerle
yapılan röportajlar yer alıyor. programda ele alınan konular, ada'ya özgü imroz
koyunun kırkım süreci ile paralel kurgulanıyor.
Bu bölümde sonradan kurulan Türk köylerine - şirinköy, yeni bademli, eşelek,
uğurlu - dereköy'de ki tarihi çamaşırhaneye, dokumalara, geleneksel Meryem Ana
Bayramı'na, tuz gölü ve tuz toplama geleneğine, adalı olmanın zorluklarına ve
adalıların umudu haline gelen ada turizmi ele alındı.
Gökçeada Gelenlerin Gidenlerin Kalanların Toprağı
Materyal Cinsi DBA
Yapımcı Ünite Belgesel Programları Müdürlüğü
Yapımcı Adı Neşe Ertürk
Yönetmen Adı Neşe Ertürk
Süre - 48'00"
Bant No Dba-2053
Açıklama
Tarih boyunca tüm dünyada milyonlarca insan doğdukları topraklardan uzaklarda
yaşamak zorunda kaldı.bazen kendi isteği bazen de kendi dışında bir iradenen
aldığı kararla....
Türkiye genelinde Gökçeada özelinde bunun örnekleri çok...
Gökçeada tam bir göçmenler adası. Avustralya'ya, Amerika'ya, Afrika'ya kısaca
dünyanın yedi bucağına dağılmış adalıları ya da hemen karşı kıyıdan...
Çanakkale'den, Muğla'dan, Isparta'dan; Kars'tan, Adıyaman'dan gelenleriyle..bu
sosyal mozaiği oluşturanların büyük çoğunluğu birbirleriyle karışmış durumda,
dostluklar kurmuş, evlilikler yapmışlar. belgesel bu dostlukların sıcaklığında
acı tatlı anılarla harman edildi.
Belgesel, Gökçeada'ya özgü yabanı bir koyun cinsi olan imroz koyununun kırkım
sürecinde kırkıma katılan Kosta ve Mehmet'in hayat hikayeleri, dostlukları
paralelinde gelişiyor.
Programda adanın eski yerleşim bölgelerini oluşturan Rum köylerine, adet ve
geleneklerine, adada kurulan iskan köylerine, adanın yeni gelenleriyle adanın
eskileri arasında kurulan dostluklara ve Rumların ayrılış öyküsüne, 14-19
ağustos tarihinde geleneksel olarak sürdürülen Meryem ana bayramına yer verildi.
Kaynak
TRT Arşivi
Gidenlerin, Gelenlerin, Kalanların Toprağı; Gökçeada
Yönetmen- Neşe Ertürk / TRT Ankara Televizyonu
Türkiye / 2004 / 48'
Gidenlerin, Gelenlerin, Kalanların Toprağı; Gökçeada Osmanlı Bankası Müzesi
Sineması'nda
Osmanlı Bankası Müzesi Sineması'nda "Toplumsal Hafıza / Belgesel Sinema" teması
altında, yönetmenliğini Neşe Ertürk'ün yaptığı Gidenlerin, Gelenlerin,
Kalanların Toprağı; Gökçeada adlı Türkiye yapımı belgesel gösterilecek. 16 Mart
Perşembe günü saat 19:00'da yapılacak gösterimin ardından, Mübadele İnternet
Grubu Moderatörü ve Doktor Bülent Tandoğan, Adalı Olmak... Adadan Adaya Göç
konulu bir söyleşi gerçekleştirecek.
"Gidenlerin, Gelenlerin, Kalanların Toprağı; Gökçeada" başlıklı belgeselde,
İmroz'da koyun kırkma sürecine katılan Kosta ve Mehmet'in dostlukları
paralelinde, tam bir göçmenler adası olan Gökçeada anlatılıyor. Filmde, adanın
eski yerleşim bölgelerini oluşturan Rum köylerine, adet ve geleneklerine,
sonradan kurulan iskan köylerine, yeni gelenlerle adanın eskileri arasında
kurulan dostluklara, Rumların ayrılış öyküsüne ve geleneksel olarak sürdürülen
Meryem Ana Bayramı'na renkli bir anlatımla yer veriliyor.
Osmanlı Bankası Müzesi Sineması'nın Belgesel Sinemacılar Birliği danışmanlığında
hazırlanan programı, her hafta farklı bir temayı içeren filmler ve ardından
yapılan söyleşilerden oluşuyor. Seanslar, 02123342270 nolu telefondan
rezervasyon yaptırılarak ücretsiz izlenebiliyor.
